Kinderen met gehoorproblemen
Een slechthorende of dove baby
Bij een gering tot matig gehoorverlies (eventueel met hoortoestellen) volgt de logopedist van het Audiologisch Centrum de hoor-, spraak- en taalontwikkeling van het kindje en geeft ze tips en adviezen in de thuissituatie. Deze zijn gericht op de preverbale communicatie (alles wat aan echte communicatie of gebaren vooraf gaat, zoals oogcontact, kijken, volgen, beurtwisseling maar ook eten en drinken), het stimuleren van de spraak- en taalontwikkeling en hoe de omgeving aangepast kan worden aan het kind met gehoorproblemen. Ook observeert de logopedist de hoorontwikkeling (bijvoorbeeld door het aanbieden van geijkt speelgoed). Hiermee wordt het gehooronderzoek aangevuld. Verder begeleidt ze het opbouwen en het dragen van de hoortoestellen.
Wanneer de spraak- en taalontwikkeling goed op gang gekomen is kan de logopedische begeleiding afgesloten worden. Wel blijft het kind regelmatig op het Audiologisch Centrum terugkomen voor controle van het gehoor. Wanneer de spraak- en taalontwikkeling (ondanks adviezen) in de eerste levensjaren onvoldoende op gang komt of er forse articulatieproblemen optreden, is frequentere begeleiding gewenst. Op zo’n moment wordt de logopedist in de eerste lijn ingeschakeld.
Gezinsbegeleiding
Bij een ernstige slechthorendheid of doofheid, zal de logopedist van de gezinsbegeleiding de ouders en het kind gaan begeleiden. De hoofddoelen van logopedie bij de gezinsbegeleiding zijn communicatie, hoortraining en stemgeluid leren geven. Deze drie onderdelen zijn de basis voor de taal- en spraakontwikkeling van het kind.
- Communicatie tussen ouder en kind begint met elkaar aankijken, beurtelings contact leggen, iets zeggen, naar elkaar kijken, oogcontact. Tijdens de logopedie leren ouders de eerste gebaren gebruiken. Middels Video Interactie Begeleiding (VIB) wordt er gekeken naar de contactinitiatieven van de baby en de ontvangstbevestiging van ouders hierop.
- Hoortraining betekent zoveel mogelijk doen met wat het kind nog hoort en de hoortoestellen zo goed mogelijk benutten. Daarnaast stimuleert de logopedist het gebruik van andere zintuigen, het zien, voelen, ruiken, als extra ondersteuning van wat het kind hoort.
- Een belangrijk onderdeel van de logopedie is het uitlokken van geluiden bij het kind. Het brabbelen, dat alle baby’s doen, mag zo min mogelijk verdwijnen. Het doel is dat het kind zijn stem blijft gebruiken en later ook woordjes leert spreken. Ouders kunnen het stemgeluid van hun kind uitlokken door in te gaan op geluid, en er direct iets op laten volgen. Tijdens de logopedie leren ouders en kind hoe ze dat kunnen gaan doen.
Cochleaire implantatie
Ook wordt intensief met het kind geoefend om te zien of er hoorreacties zijn. Deze informatie is van belang voor de hoortoestelaanpassing. Als het gehoorverlies zo groot is dat een kind in aanmerking komt voor Cochleaire Implantatie (CI) wordt hij, in overleg met ouders, aangemeld bij een CI-team. Na plaatsing van het Cochleair Implantaat (CI) start de revalidatie.
De processor van het CI moet steeds worden bijgesteld en dat duurt wel een jaar om het helemaal op maat voor het kind te maken. De behandelend logopedist probeert zoveel mogelijk aan te sluiten bij deze revalidatiedagen. Het kind moet nog leren wat de geluiden betekenen. De logopedist begeleidt deze intensieve revalidatie.
Na geluiden komen woorden. Als het kind met het CI woorden kan opvangen, moet het zich de betekenis van woorden eigen maken. Daarom is het ook nodig om begeleiding te krijgen bij het opvangen, verstaan en begrijpen van gesproken taal. Als er al vroeg met logopedie is begonnen heeft het kind een goede basis voor het profiteren van de CI.